PROGRAM INTANGIBLE CULTURAL HERITAGE MEETS ICE AND SNOW:

A CULTURAL EXCHANGE FOR INHERITANCE DI HARBIN, WILAYAH HEILONGJIANG, CHINA

Oleh: Prof. Madya Ts. Dr. Hassan Hj. Alli

HARBIN, 15 Disember 2025 – Seramai enam (6) orang pelajar daripada Program Ijazah Sarjana Muda Reka Bentuk Perindustrian, Jabatan Reka Bentuk Perindustrian, Fakulti Rekabentuk dan Senibina, telah berlepas ke Harbin, Wilayah Heilongjiang, China dengan iringan Prof. Madya Ts. Dr. Hassan Hj. Alli bagi menyertai program Intangible Cultural Heritage Meets Ice and Snow: A Cultural Exchange for Inheritance. Program pertukaran budaya ini berlangsung selama tujuh (7) hari, bermula pada 16 hingga 22 Disember 2025. Program ini merupakan jemputan rasmi daripada Heilongjiang University of Finance and Economics (HUFE) dan dilaksanakan sebagai sebahagian daripada inisiatif kerjasama akademik di bawah Memorandum Persefahaman (MOU) antara Universiti Putra Malaysia (UPM) dan HUFE.

Gambar 1: Pelajar tiba di Heilongjiang University of Finance and Economics (HUFE)

Program Intangible Cultural Heritage Meets Ice and Snow yang dianjurkan oleh HUFE bertujuan mempromosikan interaksi budaya serta memberi peluang kepada pelajar antarabangsa, khususnya pelajar dari Malaysia, untuk merasai keunikan budaya China dan pengalaman alam semula jadi ais dan salji di Wilayah Heilongjiang. Melalui program ini, para pelajar bukan sahaja didedahkan kepada pembelajaran secara teori, malah turut memperoleh pengalaman praktikal yang membolehkan mereka memahami secara langsung nilai estetika, kreativiti, dan sejarah yang terkandung dalam warisan budaya tidak ketara (ICH), di samping menghayati keindahan landskap bersalji di Timur Laut China.

                                        Gambar 2: Program ice and snow di Harbin Sun Island snow expo

Dengan penggabungan pembelajaran kemahiran berkaitan Warisan Budaya Tidak Ketara (Intangible Cultural Heritage, ICH) dan penerokaan persekitaran ais serta salji, program ini menawarkan pengalaman pembelajaran yang holistik dan bermakna kepada pelajar antarabangsa. Pendekatan ini bukan sahaja memperkayakan kefahaman budaya dan meningkatkan kesedaran antara budaya, malah menyediakan pengalaman pembelajaran asli dan langsung yang sukar diperoleh melalui pendidikan formal semata-mata. Antara aktiviti utama yang dijalankan termasuk bengkel kraftangan tradisional, demonstrasi seni dan budaya tempatan, serta lawatan ke tapak-tapak warisan bersalji. Aktiviti-aktiviti ini membolehkan pelajar mengaplikasikan pengetahuan dalam konteks sebenar, sambil menggalakkan kreativiti, kerjasama, dan penghargaan terhadap kepelbagaian budaya. Program ini dimulakan dengan majlis perasmian yang telah disempurnakan oleh Profesor Yu Changfu, Presiden Heilongjiang University of Finance and Economics (HUFE), di samping penganugerahan gelaran Profesor Pelawat (Visiting Professor) kepada Prof. Madya Ts. Dr. Hassan Hj. Alli. Sepanjang program berlangsung, para peserta turut terlibat dalam pelbagai aktiviti berimpak tinggi, termasuk lawatan kampus (campus tour), pengalaman ICH seperti kaligrafi dan lukisan tradisional Cina, serta pengalaman sukan tradisional China, termasuk memanah dan aktiviti sukan lain.

                                         Gambar 3: Malam kebudayaan dan bengkel lukisan tradisional Cina.

Musim sejuk di Harbin, Wilayah Heilongjiang, China, terkenal dengan cuaca yang sangat sejuk dan salji tebal. Suhu pada musim ini lazimnya berada antara -10°C hingga -20°C, dan pada hari yang paling sejuk, boleh menjunam sehingga -30°C. Keadaan ais dan salji di Harbin bukan sahaja merupakan fenomena semula jadi, malah menjadi simbol budaya yang unik di Timur Laut China, mencerminkan identiti masyarakat setempat serta keunikan ekologi wilayah tersebut. Fenomena ini turut mempengaruhi gaya hidup dan aktiviti sosial penduduk, serta menjadi sumber inspirasi dalam bidang seni, reka bentuk, dan tradisi tempatan, termasuk festival ais dan salji, seni ukiran ais, serta pelbagai permainan musim sejuk. Dalam konteks budaya, Warisan Budaya Tidak Ketara berperanan sebagai elemen teras dalam memelihara budaya tradisional China. ICH merangkumi pelbagai aspek seperti teknik seni, kraftangan, muzik, tarian, dan ritual yang diwarisi secara turun-temurun. Ia memainkan peranan penting dalam memastikan kesinambungan nilai tradisi serta mengekalkan identiti budaya masyarakat China, terutamanya dalam menghadapi cabaran dan pengaruh globalisasi.

Gambar 3: Aktiviti di Volga Manor, sebuah pusat pelancongan ais dan salji yang popular di Harbin.

Para pelajar turut berpeluang bermalam di Volga Manor, sebuah kompleks pelancongan budaya bertemakan seni bina Rusia yang terletak di pinggir bandar Harbin dan terkenal sebagai salah satu destinasi musim sejuk ikonik di wilayah tersebut. Volga Manor menampilkan gabungan landskap semula jadi bersalji dengan seni bina klasik Rusia, termasuk bangunan kayu dan batu bergaya Eropah Timur, yang mewujudkan suasana unik serta berbeza daripada persekitaran bandar moden. Sepanjang penginapan di Volga Manor, para pelajar terlibat dalam pelbagai aktiviti ais dan salji, yang membolehkan mereka merasai secara langsung gaya hidup dan aktiviti musim sejuk masyarakat setempat. Pengalaman bermalam dalam persekitaran yang dilitupi salji ini bukan sahaja memberikan pendedahan kepada keadaan iklim dan ekologi Timur Laut China, malah turut memperkayakan pemahaman pelajar terhadap hubungan antara alam semula jadi, budaya, dan reka bentuk persekitaran. Pengalaman ini turut diperkaya dengan jamuan makan malam berkonsepkan masakan Rusia, selari dengan latar sejarah dan pengaruh budaya Rusia di Harbin. Pendedahan kepada budaya makanan antarabangsa ini memberi nilai tambah kepada program, sekali gus menggalakkan kefahaman silang budaya serta memperluaskan perspektif pelajar terhadap kepelbagaian warisan budaya dalam konteks global. Keseluruhannya, penginapan dan aktiviti di Volga Manor telah menjadi komponen penting dalam pengalaman pembelajaran holistik pelajar sepanjang program ini.

                  Gambar 4: Perkongsian ilmu Bersama pelajar-pelajar HUFE

Di samping aktiviti praktikal dan lawatan, program ini turut menyelitkan sesi perkongsian ilmu melalui “academic talk” yang memberi fokus kepada peranan reka bentuk dalam meningkatkan nilai tambah produk. Sesi ini membolehkan para pelajar memahami bagaimana elemen-elemen reka bentuk seperti estetika, fungsi, inovasi, dan kebolehpasaran boleh meningkatkan daya tarikan, kualiti, dan keberkesanan komersial sesuatu produk. Selain itu, sesi ini memberikan peluang untuk perbincangan interaktif dengan pakar dan pensyarah tempatan, di mana pelajar dapat mengemukakan soalan, berkongsi idea, dan mendapatkan pandangan profesional tentang cabaran dan strategi reka bentuk dalam konteks global dan budaya tempatan. Pendekatan ini bertujuan untuk menggabungkan pemahaman teori dengan pengalaman praktikal, sekali gus memperkayakan pengetahuan pelajar tentang bagaimana reka bentuk bukan sahaja berfungsi sebagai seni, tetapi juga sebagai alat strategik dalam pembangunan produk dan peningkatan nilai ekonomi.

                                   Gambar 5: Majlis penutupan program

Majlis penutupan program telah disempurnakan oleh Presiden Heilongjiang University of Finance and Economics (HUFE), yang turut dihadiri oleh pihak pengurusan tertinggi universiti, dekan-dekan fakulti, serta para pelajar HUFE. Majlis ini berlangsung dalam suasana formal namun mesra, yang menekankan penghargaan terhadap kerjasama antara universiti serta pencapaian pelajar sepanjang program pertukaran budaya. Sebagai sebahagian daripada majlis, semua pelajar yang menyertai program diberikan sijil penghargaan, sebagai pengiktirafan rasmi terhadap penglibatan aktif mereka dalam pelbagai aktiviti akademik, kebudayaan, dan praktikal sepanjang program berlangsung. Penyampaian sijil ini bukan sahaja menandakan tamatnya program, tetapi juga memberi peluang kepada pelajar untuk merakam pengalaman dan pencapaian mereka, memperkukuhkan jaringan antara pelajar antarabangsa, serta meningkatkan motivasi untuk terus mendalami bidang pengajian dan kefahaman budaya di peringkat global. Majlis ini turut menjadi platform bagi ucapan penutup, perkongsian pengalaman, dan refleksi mengenai pembelajaran yang diperoleh sepanjang program, menggabungkan elemen akademik, budaya, dan sosial, sekali gus meninggalkan kesan yang bermakna kepada semua peserta.

Date of Input: 30/03/2026 | Updated: 30/03/2026 | marini